Sposoby gaszenia pożarów są różne i zależą od wielu czynników. Tymi czynnikami są: materiał palny, jego ilość, jego rozdrobnienie i właściwości pożarowe, rozmieszczenie, warunki spalania i czas jaki upłyną od momentu powstania.
Sposoby gaszenia pożarów wymuszają stosowanie określonych środków gaśniczych, gdyż one powodują przerwanie spalania.
Każdy środek gaśniczy posiada kilka mechanizmów przerywania procesów spalania, jednak zazwyczaj jeden z nich jest dominujący.
Do mechanizmów tych zaliczyć należy:

• izolację materiału palnego od utleniacza,
  
• obniżenie stężenia utleniacza w strefie spalania,
  
• ochłodzenie materiałów palących się,
  
• chemiczne zahamowania procesów oksydo-redukcyjnych - inhibicja,
  
• ochłodzenie strefy spalania,
  
• izolacja materiału palnego przed promieniowaniem cieplnym.
  

W praktyce do gaszenia pożarów rozwiniętych oraz pożarów w zarodku stosowane są następujące rodzaje środków gaśniczych:

• woda i woda z dodatkami wspomagającymi,
  
• środki pianotwórcze - piany gaśnicze,
  
• proszki gaśnicze,
  
• gazy obojętne ( dwutlenek węgla, azot, mieszaniny gazowe);
  
• halony i ich zamienniki.
  

Gaszenie wodą

Woda wciąż jest najczęściej stosowanym środkiem gaśniczym. Wynika to z wielu powodów: z wielowiekowej tradycji, dostępności, niskiej ceny i jej właściwości gaśniczych.
Gaśnicza właściwość wody jest ściśle związana z jej działaniem chłodzącym. Woda skutecznie obniża temperaturę palących się materiałów, a także strefę spalania. W celu ugaszenia pożaru wodą stosuje się różne sposoby jej podawania: za pomocą prądownic, działek wodnych, zraszaczy, a nawet w postaci zrzutów z samolotów. Każdy z tych sposobów jest dobry, jeśli jest skuteczny.

Gaszenie parą wodną

Działanie gaśnicze pary wodnej polega na rozcieńczeniu palnych gazów w strefie spalania, a także na obniżaniu stężenia tlenu do wartości, przy której proces palenia jest niemożliwy.
Może być ona stosowana do zabezpieczania i gaszenia pożarów powstałych w suszarniach drewna i innych materiałów palnych zawierających celulozę, do zabezpieczania przeciwpożarowego na statkach, w przepompowniach produktów naftowych. Parę wodną można stosować do gaszenia pożarów ciał stałych (które w warunkach temperaturowych pożaru nie reaguje z wodą), cieczy (temperatura zapłonu cieczy nie powinna być niższa niż 60o C) oraz gazów.

Gaszenie pianami

Działanie gaśnicze pian polega na wytwarzaniu warstwy izolacyjnej odgradzającej powierzchnię palącego się materiału od dostępu powietrza.
Pianę gaśniczą stosuje się do gaszenia pożarów ciał stałych i cieczy, nie reagujących z wodą. Wykorzystuje się ją przede wszystkim do gaszenia cieczy palnych w zakładach rafineryjnych i petrochemicznych, zakładach przemysłu koksowniczego, chemicznego i spożywczego.

Gaszenie gazami gaśniczymi

Właściwości gaśnicze gazów obojętnych polegają na rozcieńczaniu powietrza i obniżeniu stężenia tlenu do wartości, przy której zostają zahamowane procesy spalania.

Gaszenie dwutlenkiem węgla

Dwutlenkiem węgla można gasić lub zabezpieczać maszyny i urządzenia elektryczne, wytwórnie i magazyny cieczy i gazów palnych, urządzenia elektroniczne, zajezdnie trolejbusów i autobusów, samolotów, hangarów lotniczych, lokomotyw elektrycznych i spalinowych.

Gaszenie azotem

Warunkiem koniecznym stosowania azotu jest szczelność pomieszczeń, gdyż nieszczelności powodują znaczne ubytki azotu lżejszego od powietrza.
Stosowany jest przede wszystkim do gaszenia linii technologicznych i urządzeń przemysłowych. Bywa często stosowany do wypełniania przestrzeni nad cieczami łatwo zapalnymi w zbiornikach zamkniętych.

Gaszenie gazami spalinowymi

Warunkiem koniecznym stosowania azotu jest szczelność pomieszczeń, gdyż nieszczelności powodują znaczne ubytki azotu lżejszego od powietrza.

W skład gazów spalinowych wchodzą takie składniki jak: azot, dwutlenek węgla, tlen, tlenek węgla, a także tlenki azotu, argon i śladowe ilości neonu, helu.
Znajdują zastosowanie do gaszenia pożarów w piwnicach, magazynach, w ładowniach statków, a także urządzeń technologicznych.

Gaszenie proszkami gaśniczymi

Najczęściej wytwarzane są z: kwaśny węglan sodowy potasowy, węglan sodowy, fosforany amonowe, siarczany amonowe, potasowe, sodowe, chlorek sodowy, bromek sodowy, fluorek sodowy, chlorek miedziowy , potasowy, barowy, grafit, i wiele innych.
Stosowane są do gaszenia pożarów różnej wielkości, poczynając od pożarów w zarodku do pożarów o powierzchni kilkuset metrów kwadratowych.

Gaszenie halonami i zamiennikami halonów

Najczęściej halony znajdowały zastosowanie do gaszenia pożarów w zarodku, a więc stanowiły wypełnienie gaśnic. Oprócz wielu zalet, halony miały też mankamenty, które ograniczały ich zakres stosowania. Nie były skuteczne przy gaszeniu pożarów metali, związków metaloorganicznych i wodorków metali. Nie mogą być stosowane do gaszenia pożarów, w których jako czynnik utleniający występuje nie tlen, ale inne utleniacze z uwagi na powstawanie silnie toksycznych związków cyjanowych. Innym mankamentem była ich toksyczność.